NGẮM CÁ HỒI ALASKA

NGẮM CÁ HỒI ALASKA – NGẪM NGHĨ VỀ Ý NGHĨA CUỘC ĐỜI.
Đến Seward – thành phố biển với dân số vẻn vẹn 3500 người.
Thu đến, hè qua – những đàn cá hồi bơi dày đặc các con suối nhỏ, đã hoàn thành phận sự, chậm rãi quẫy đuôi trước khi từ giã cuộc đời.
Tôi vốn khoái món cá hồi, nhiều lần nghe loáng thoáng về việc chúng bơi ngược dòng sông để về đẻ trứng đúng nơi được sinh ra, trước khi lìa đời.
Đến Alaska – in đậm trong tôi là câu chuyện về vòng đời con cá hồi. Và day dứt trong tôi cũng là những suy nghĩ về quy luật và số phận của muôn loài – kể cả con người.
Tại một dòng suối nhỏ nào đó ven bờ biển, những chùm trứng được cá mẹ sinh ra. Con cá hồi bố bơi đến tưới tinh trùng lên trứng, và thế là trứng được thụ tinh. Sau khi thực hiện xong công việc đó, cả cá bố và cá mẹ hao mòn rồi ra đi, thân xác rã ra thành dinh dưỡng nuôi sống các sinh vật, trong đó có đàn con nhỏ dại.
Đàn cá con lớn dần, sau hai đến ba tuần thì tự lần mò tìm đường bơi ra biển lớn. Chúng cứ tung tăng bơi hàng ngàn cây số ngoài khơi xa, hưởng thụ và vui vầy với những gì cuộc đời đem lại.
Vài năm sau, cho đến một ngày, như có điều gì giục giã tha thiết, từ biển khơi, chúng nhịn ăn, vượt thác băng ghềnh, để trở về đúng nơi được bố mẹ sinh ra, để đẻ trứng trả nghĩa cho đời. Trong quá trình đó, chúng dồn mọi sinh lực của cuộc sống để chuẩn bị cho nghĩa vụ cao cả là bảo tồn nòi giống. Người chúng chuyển màu đỏ rực, lưng gù lên, mồm vẩu ra, để rồi sau khi đẻ trứng xong thì rã rời đen sẫm lại, trước khi hồn lìa khỏi xác.
Cao cả và đơn giản biết bao – cuộc đời con cá hồi. Được sinh ra, tự lớn lên và trưởng thành, hưởng trọn mọi niềm vui cũng như vượt qua mọi phong ba bão tố. Để rồi tự nguyện ra đi cho đời sau được kế tục cuộc sống.
Rồi tôi tự hỏi: vậy thì cái khác nhau giữa con người và con cá hồi là gì nhỉ? Chúng sống hết mình, để rồi hy sinh hết mình, không hề có khái niệm bắt con cái báo hiếu công sinh thành. Trong cái sự sinh đẻ – chúng cũng không hề được hướng cái khoái cảm của quan hệ tình dục.
Còn chúng ta? Con cái ta đâu được có cái hạnh phúc của lũ cá hồi con? Chúng bị cái vòng vây của sự kiểm soát ngặt nghèo từ bố mẹ, dưới danh nghĩa yêu thương. Vừa kịp trưởng thành – thì vai mang nặng hai từ “báo hiếu”. Lấy vợ lấy chồng, sinh con đẻ cái – dù chưa muốn cứ phải làm – để báo hiếu.
Liệu có bao nhiêu phần trăm con cái chúng ta được thực sự sống cuộc đời như con cá hồi, trước khi thực hiện nghĩa vụ với đời?